ΔΙΑΧΕΊΡΙΣΗ ΧΡΈΟΥΣ
Προστασία κύριας κατοικίας: ποια εργαλεία υπάρχουν σήμερα
· 9 λεπτά ανάγνωσης · Γεώργιος Φ. Διονυσίου
Η κύρια κατοικία είναι σχεδόν πάντα το πρώτο ερώτημα σε κάθε υπόθεση χρέους. Η απάντηση δεν είναι ένα «ναι» ή «όχι»: εξαρτάται από το ποιος είναι ο πιστωτής, αν υπάρχει εμπράγματη εξασφάλιση, σε ποιο στάδιο βρίσκεται η διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης και αν πληρούνται τα κριτήρια του ευάλωτου οφειλέτη.
Τα βασικά εργαλεία που ισχύουν
Κανένα από τα παραπάνω δεν λειτουργεί αυτόματα. Όλα απαιτούν αίτηση, δικαιολογητικά και τήρηση προθεσμιών — και τα κριτήρια αναπροσαρμόζονται, οπότε ελέγχονται με τα ισχύοντα ποσά τη στιγμή της αίτησης.
- Ρύθμιση μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού του ν. 4738/2020, που μπορεί να αποτρέψει την εκτέλεση όσο εξελίσσεται και τηρείται.
- Ειδική προστασία για τους ευάλωτους οφειλέτες, με εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια που ορίζονται με υπουργικές αποφάσεις.
- Δυνατότητα μεταβίβασης της κατοικίας στον προβλεπόμενο φορέα απόκτησης και επαναμίσθωσής της, με δικαίωμα επαναγοράς μετά την πάροδο της μισθωτικής περιόδου.
- Διμερής διαπραγμάτευση ή τραπεζική διαμεσολάβηση με τον χρηματοδοτικό φορέα ή τον servicer, όταν υπάρχει περιθώριο συμφωνίας εκτός πλατφόρμας.
Οι προθεσμίες που κρίνουν την υπόθεση
Από τη στιγμή που θα επιδοθεί επιταγή προς εκτέλεση ή θα οριστεί ημερομηνία πλειστηριασμού, το χρονικό περιθώριο περιορίζεται δραματικά. Οι ανακοπές και τα ένδικα βοηθήματα έχουν αυστηρές αποσβεστικές προθεσμίες, ενώ η ένταξη σε ρύθμιση μετά τον ορισμό πλειστηριασμού είναι πολύ πιο δύσκολη από ό,τι πριν.
Στην πράξη, η διαφορά ανάμεσα σε μια υπόθεση που σώζεται και σε μια που χάνεται είναι συνήθως τρεις έως έξι μήνες καθυστέρησης στην πρώτη κίνηση.
Τι ελέγχουμε πρώτα σε κάθε φάκελο
- Ποιος είναι σήμερα ο δικαιούχος της απαίτησης — τράπεζα ή εταιρεία διαχείρισης — και αν η μεταβίβαση έχει καταχωρηθεί νόμιμα.
- Αν υπάρχει προσημείωση ή υποθήκη και για ποιο ποσό, σε σχέση με την εμπορική αξία του ακινήτου.
- Αν το ακίνητο δηλώνεται σωστά ως κύρια κατοικία στα φορολογικά στοιχεία (Ε1, Ε9).
- Αν έχουν επιδοθεί έγγραφα αναγκαστικής εκτέλεσης και ποιες προθεσμίες τρέχουν ήδη.
- Αν πληρούνται τα τρέχοντα κριτήρια ευάλωτου οφειλέτη.
Τι δεν προστατεύει
Η απλή αδράνεια δεν προστατεύει: οι τόκοι υπερημερίας τρέχουν και η οφειλή μεγαλώνει. Ούτε η μεταβίβαση του ακινήτου σε συγγενή αποτελεί λύση — αντίθετα, μπορεί να προσβληθεί ως καταδολιευτική και να επιδεινώσει τη θέση σας.
Τέλος, η υπογραφή «ρύθμισης» χωρίς έλεγχο βιωσιμότητας συχνά απλώς μεταθέτει το πρόβλημα κατά ένα έτος, με χειρότερους όρους.
Πηγές & νομοθεσία
Προσοχή — το παρόν άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί, ούτε μπορεί να αντικαταστήσει, εξατομικευμένη νομική, οικονομική ή φοροτεχνική συμβουλή. Η νομοθεσία, οι υπουργικές αποφάσεις, τα ποσά και τα κριτήρια που αναφέρονται ενδέχεται να έχουν τροποποιηθεί ή να καταργηθεί μετά την ημερομηνία δημοσίευσης· κάθε πληροφορία πρέπει να επαληθεύεται έναντι των ισχυόντων διατάξεων (ΦΕΚ, gov.gr) τη στιγμή που λαμβάνετε απόφαση. Η εξέλιξη κάθε υπόθεσης εξαρτάται από τα συγκεκριμένα πραγματικά και νομικά της στοιχεία, τον ταμείο ή τον φορέα που εμπλέκεται και τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις. Πριν αποφασίσετε ή ενεργήσετε με βάση οποιοδήποτε σημείο του κειμένου, ζητήστε προσωπική αξιολόγηση από εξειδικευμένο επαγγελματία που θα εξετάσει τη δική σας περίπτωση.